Een lijst die op onze kiezers lijkt, begint op plek 8.

Wat de lijst erbij krijgt

De commissie schreef zelf dat "de diversiteit en pluriformiteit van de samenleving minder terug te zien was" in de sollicitaties. Vier dingen die de top 15 nu mist en die op plek 8 wél verkiesbaar zijn.

1. 1
   Iemand zonder vervolgopleiding.

   In de top 15 heeft iedereen een hbo- of universitair diploma. Meer dan de helft van de Nederlanders heeft dat niet.

   Ik ging op mijn achttiende aan het werk: callcenter, sociale huurflat van 25 m², en werkte me omhoog. Net als onze lijsttrekker Arno Bonte, die in 2018 openlijk zei geen enkele opleiding te hebben afgemaakt. Dat zijn de kiezers die we de afgelopen jaren kwijtraakten. Zij moeten zichzelf op onze lijst kunnen herkennen.

   Bron over Bonte: Dagblad010, 3 juli 2018. Opleiding: CBS, ongeveer 40% van de 25- tot 65-jarigen heeft hbo of wo.

2. 2
   Iemand die de overheid van buiten kent.

   Elf van de veertien anderen werken bij de overheid of bij organisaties die door de overheid worden betaald. De andere drie zijn zelfstandig of werken bij een klein bureau.

   Ik heb altijd buiten de overheid gewerkt: callcenter, negen jaar telecom, nu bij de ziekenhuizen. Daar merk je elke dag wat beleid in de praktijk doet, en leer je resultaat halen met mensen die je niets kunt opdragen.

3. 3
   Iemand die data kan lezen.

   Niemand in de top 15 heeft een achtergrond in IT of data. De provincie stuurt steeds meer op data.

   Woningbouwmonitor, stikstofcijfers, netcapaciteit, verkeersmodellen. Een Statenlid dat die informatie zelf kan analyseren, controleert het bestuur écht in plaats van op de samenvatting te vertrouwen. Dat is mijn vak, al tien jaar. Ik zet het in voor de hele fractie.

4. 4
   Iemand uit Zoetermeer, met een lijn naar alle raden.

   Zoetermeer is de derde stad van de provincie en heeft niemand in de top 10. Den Haag heeft vijf kandidaten in de top 15.

   Provinciale besluiten over wonen, OV en ruimte landen in de gemeenteraden. Ik ga langs bij de PRO-fracties in de grote gemeenten (de G15): wat speelt er, waar loopt het vast, wat kan de provincie doen? En na geslacht is de eigen regio het belangrijkste motief voor een voorkeursstem. Spreiding levert de lijst stemmen op.

Zo stem je

1. 1

   Wacht op de ronde voor plek 8

   De lijst wordt van plek 1 naar beneden vastgesteld. Bij plek 8 stel ik mij kandidaat en krijg ik één minuut.

2. 2

   Kijk op het scherm

   De commissiekandidaat is cijfer 1, de anderen volgen op alfabet. Zoek het cijfer achter Voogd. Het wordt meermaals omgeroepen.

3. 3

   Toets dat cijfer op je stemkastje

   Meer dan de helft wint. Zijn er drie kandidaten, dan volgt vaak een herstemming tussen de beste twee; kijk dan opnieuw naar het scherm.

Margot Kraneveldt, oud-Tweede Kamerlid en wethouder Wonen in Zoetermeer, spreekt als pleiter voor mij.